Yargıtay Kararı – Kira Sebebiyle Alacak Davası
T.C
YARGITAY
6. HUKUK DAİRESİ
E. 2014/3293
K. 2014/5252
T. 17.4.2014
KAVRAMLAR
Kira Sözleşmesi
Alacak Davası
Yargıtay Onama Kararı
Yerel Mahkeme İlamı
Hasılat Kirası
Nispi Kira Bedeli
Zamanaşımı
DAVA: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı alacak davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR: Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA ve aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenden alınmasına 17.04.2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
YEREL MAHKEME İLAMI
T.C
BAKIRKÖY
3.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2008/303
KARAR NO: 2013/53
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
KARAR: Davacı vekilinin 19/03/2008 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin, davalı şirket ile aralarındaki 01/08/2005 tarihli kira sözleşmesi kapsamında Ö. Plaza 1 Numaralı taşınmazda fast-food restoranı işlettiğini, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin hasılat kirası nev’inde olduğunu, sözleşmenin 5.maddesinde düzenlendiği şekilde aylık asgari kira bedelinin tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade beyanı ile 8.000,00.-USD olarak belirlendiği, davacı şirketin 2006 Aralık ayma kadar geçen zaman içerisinde ilgili maddeye uygun olarak aylık kira bedelini hesapladığını ve davalı şirkete nakden ve defaten ödediğini, taraflar arasında kira sözleşmesine uygun olarak kira bedelinin hesaplanması ve ödenmesi konusunda da hiç bir sorun yaşanmadığını, davalı şirketin davacı şirket ile arasındaki kira sözleşmesine aykırı olarak 2007 kira dönemi için kira bedelinin sabit kısmının 20.000,00.-EURO’ya arttırılmasını talep ettiğini ancak davalının kurulmasının üzerinden yalnızca bir yıl geçmiş olup da asgari kira bedeli olarak 8.000,00.-USD’nin öngörüldüğü kira sözleşmesi bakımından fahiş ve sözleşmeye de aykırı olduğu için kabul edilmediğini, bu olay üzerine davalı şirketin davacı şirkete göndermiş olduğu 823597 numaralı ve 29.12.2006 tarihli fatura ile 2006 yılı nispi kira bedeli farkı olarak KDV dahil 40.367,33.-YTL (KDV hariç 34.209,60.-YTL) nin ödenmesini talep ettiğini, davacı şirket tarafından bu faturanın kabul edilmeyerek faturanın hesaplanmasına ilişkin bilgi istenildiğini ancak cevap alınamadığını, davalı şirketim Beyoğlu 5.Noterliğinin 21/02/2007 tarih ve 15897 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile aynı talebini yinelediğini ve 2006 yılı nispi kira bedeli farkı olarak KDV dahil 40.367,33.-YTL’nin ödenmesini talep ettiğini, davalının bu ihtarnamesine davacı şirket tarafından İzmir 21.Noterliğinin 21/03/2007 tarih ve 010862 sayılı ihtarnamesi ile cevap verilerek faturanın kira sözleşmesine aykırı olarak düzenlendiğinin ve davacı şirket tarafından ödenmesi gereken nispi kira bedeli farkının 5.752,73.-USD + KDV olup sözleşmeye uygun olarak 25/01/2007 tarihinde ödendiğini, davalı şirket tarafından sözde tahliye tehdidi üzerine 21/03/2007 tarihinde daha önce ödenmiş olan fark kısmı düşülerek ihtirazi kayıt konularak 30.737,14 YTL olarak ödendiğini, davalı şirketin ikinci olarak Beyoğlu 5.Noterliğinin 09/04/2007 tarih ve 27342 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 2007 Ocak ayı aylık nispi kira bedeli farkı olarak 511,20 YTL ve son olarak da Beyoğlu 5.Noterliğinin 11/04/2007 tarih ve 27553 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 2007 Mart ayı aylık nispi kira bedeli farkı olarak 1278,46.-USD + KDV’nin ödenmesini talep ettiğini, davacı şirketin karşı karşıya kalınan sözde tahliye tehdidi üzerine dava tarihine kadar davalı şirket tarafından talep edilen nispi kira bedeli farklarını ihtirazi kayıtla ödediğini, davalı şirketin talep etmiş olduğu sabit kira miktarının davacı şirket tarafından kabul edilmemesi üzerine başlatılan ve tamamen mesnetsiz olan ihtarnameler ve söz de tahliye tehditleri karşısında fuzulen ödenmek durumunda kalınmış toplam 37.509,57.-YTL’yi ödemiş oldukları tarihlerden itibaren yasal faizi ile iadesi için iş bu sebepsiz zenginleşme sebebiyle iade davası açıldığını, davacı şirket tarafından yapılan ödemeler neticesinde davalı şirketin mal varlığında aktifinin artması suretiyle zenginleşirken, davacı şirketin malvarlığı ise yaptığı bu ödemeler nispetinde fakirleştiğini, davalı şirketin zenginleşmesinin hukuken geçerli bir sebebe dayanmadığını, kötü niyeti açık olan davalı tarafın fuzulen almış olduğu tüm kira bedellerini faizi ile birlikte davacı şirkete ödemesinin zorunlu olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın kabulüne, davalı şirket tarafından davacı şirket aleyhine gerçekleşen toplam 37.509,57.-YTL sebepsiz zenginleşmenin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle davacı şirkete iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı şirket adına usulüne uygun olarak çıkartılan tebligatın tebliğ edildiği, davalı şirketin vekili aracılığı ile vermiş olduğu davaya cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle 823597 numaralı 31/12/2006 tarihli 40.367,33 YTL’lik faturaya ilişkin sebepsiz zenginleşme talebinin bir yıllık zamanaşımı süresini aştığından zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı nedeni ile reddini talep ettiklerini, esas açısından ise dava dilekçesinde belirtilenin aksine kira sözleşmesinin başından itibaren kira bedelinin hesabı ve ödenmesi konusunda sürekli problem yaşandığını, davacının kira sözleşmesine aykırı davranışları, eksik ödemeleri, geç ödemelerinin olduğunu, davacı şirketin kirasını düşük tutma adına davalı şirketten ciro kaçırma ve saklamasının da bu dava nedeniyle yapılan araştırmalarda saptandığını, davacı şirketin 2007 Ocak ayında 152.042 YTL ciro yaptığını, bu bedelin TCM. USD aylık efektif satış ortalama kuru olan 1,4291 hesabıyla 106.390,04 USD ettiğini, bu bedelin %8 nisbi kira hesabı 8511,20 USD tutmakta ve 8.000 USD sabit maktu kira düşüldükten sonra geriye 511,20 USD kaldığını, davacıya fatura edilen bedelin bu bedel olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye tamamen uygun olduğunu, davacının yine dava konusu ettiği 1278,46 USD+ KDV’nin ise 2007 yılının Mart ayında davacının yaptığı 163.556,13 YTL cironun aylık TCMB USD aylık efektif satış kuru ortalaması olan 1.4102/YTL/USD den YTL ye dönüştürülerek bulunan 115.980,80 USD nin %8’inin alınarak bulunan 9278,46 USD den sabit ödenen maktu kira bedeli olan 8.000 USD’nin düşülmesi sonucu ortaya çıkmış olan 1278,46 USD nin talep edilmesi olup bu talebin doğru ve haklı olduğunu, davacıya kesilen 2006,2007 ve 2008 yıllarına ait faturalar davacı tarafından itirazsız-nizasız ödendiğini ve ödenmekte olduğunu, bu nedenlerle öncelikle 31/12/2006 tarih ve 823597 nolu fatura yönünden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine, tüm faturalar ve talepler yönünden haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflarca karşılıklı olarak cevap dilekçelerinin ve delil listelerinin dosyaya ibraz edildiği görülmüştür.
Dosyadaki mevcut kira sözleşmesi ve ödemelerin göz önünde tutularak davacının talebi konusunda tarafların 2006 ve 2007 yılı ticari defter ve belgeleri üzerinde Mali müşavir, İktisatçı ve Üniversite özel hukuk kürsüsü öğretim görevlisinden oluşan bilirkişi heyeti marifeti ile bilirkişi inceleme yaptırılmasına karar verilmiş, bilirkişi heyeti marifeti ile yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında imzalanan kira sözleşmesi ile ilgili olarak davacı şirket tarafından davalı şirkete 31.521,06 TL fazla ödeme yapıldığı, davacı şirket tarafından davalı şirketten bu fazla ödemelerle ilgili olarak 2.712,78 TL faiz talep edebileceğinin belirtildiği görülmüştür.
Taraflarca bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazlar üzerine, tarafların itirazları doğrultusunda ek rapor tanzimi için dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin hazırlamış olduğu ek raporda; Dosya muhteviyatı belgeler ve kasa evrakı ve tüm kayıtlar üzerinde yapılan incelemeler neticesinde ayrıntılı olarak hazırlanmış kök rapordaki tespit ve görüşlerinin aynen devam ettiği belirtilmiştir.
Taraflarca bilirkişi ek raporuna yapılan itirazlar üzerine, mahkememizce dosyanın ele alındığı ve yapılan inceleme neticesinde itirazları kapsar, gerekçeli ve denetime elverişli şekilde yeniden ek rapor tanzim edilmesi için dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, bilirkişi heyetinin hazırlamış olduğu ek raporda özetle; Dava dosyası üzerinden yapılan ikinci ek inceleme sonucu bilirkişi görüşünün, tarafların kök rapora vaki itirazlarının kök raporda belirli bilirkişi görüşünü değiştirici nitelikte bulunmadıkları, davacının dava tarihi itibariyle davalıya nispi kira bedeli farkı olarak fazladan ödediği 31.521,06 TL asıl alacağını 2.712,78 TL tutarındaki işlemiş faizi ile birlikte davalıdan talep edebileceğini belirttiği görülmüştür.
Dosya kapsamı, davacı ve davalı tarafın beyanları, bilirkişi incelemesi göz önüne alındığında, davacı taraf dava dilekçesi ile fazla ödendiğini iddia ettikleri kira bedeli itibari ile ödemek zorunda kalmalarından dolayı sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında davalıdan alınarak kendilerine verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı ile birlikte deliller ile beraber bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak belirtildiği üzere ve mahkememizce de kabul edildiği üzere, davalı taraf kira bedellerini fazlasıyla tahsil ettiği, davacı tarafın da bu tahsilat itibari ile icra baskısından kurtulmak amacı ile ödeme yaptığı tespit edilmiş olup, fazla ödemeler itibari ile bilirkişi tarafından belirlenen ve mahkememizce de kabul edilen 31.521,06 TL’nin fazla ödeme tarihleri itibari ile yasal faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesi gerektiği kanaati gelmiş olmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
SONUÇ: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
Davacının davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
Davacının davasının 31.521,06.-TL üzerinden kabulü ile,
Kabul edilen miktar itibari ile 29.573,27 TL’lik kısmının 21/03/2007 tarihinden, 111.37 TL 07.05.2007 tarihinden, 70,27 TL 05.06.2007 tarihinden, 51,84 TL 06.08.2007 tarihinden, 491,72 TL 05.09.2007 tarihinden, 66,64 TL 05.10.2007 tarihinden, 160,62 TL 05.11.2007 tarihinden, 114,26 TL 05.12.2007 tarihinden, 152,74 TL 05.02.2008 tarihinden, 600,00TL 14.02.2008 tarihinden, 128,33 TL 05.03.2008 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı tarafından alınarak davacı tarafa verilmesine,
Davacının davasının 5.988,51.-TL miktar üzerinden reddine,
492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.153,20 TL karar harcından vezneye yatırılan 506,40 TL nispi harcın mahsubu ile eksik kalan 1.646,80 TL’nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan 14,00 TL başvuru Harcı ile 506,40 TL nispi harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 111,00 TL posta gideri 950,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1061,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 891,24 TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan 15,00 TL posta giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 2,40.-TL’nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.717,31.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 718,62.- TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile kendisini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
Dava devamında yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleşince HMK 333.maddesi gereğince davacıya iade edilmesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük yasal sürede Yargıtay ilgili dairesinde temyiz hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12.02.2013
